Uczciliśmy 530. rocznicę nadania Bielskowi praw miejskich magdeburskich

Dzisiaj w Muzeum Obojga Narodów w ratuszu odbyła się wyjątkowa uroczystość upamiętniająca 530. rocznicę nadania naszemu miastu praw miejskich magdeburskich.

Historyczny akt, wydany w 1495 roku przez Wielkiego Księcia Litewskiego Aleksandra Jagiellończyka – późniejszego króla Polski – zapoczątkował nowy rozdział w dziejach Bielska, stawiając go w gronie miast zorganizowanych na nowoczesnych, europejskich zasadach samorządu. To wydarzenie nie tylko ugruntowało znaczenie Bielska na mapie Wielkiego Księstwa Litewskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ale położyło również fundament pod rozwój społeczny, gospodarczy i kulturowy naszego miasta.

Wspólne świętowanie

27 maja 2025 roku odbyła się uroczysta część XVI sesji Rady Miasta, która miała miejsce w gościnnych murach Muzeum Obojga Narodów. Uroczystość otworzył Przewodniczący Rady Miasta Bielsk Podlaski – Jarosław Borowski, a poprowadziła ją Sekretarz Miasta – Jolanta Mierzwińska.

Spotkanie zgromadziło m.in.: duchowych obu wyznań, byłych i obecnych przedstawicieli lokalnych władz: dotychczasowych burmistrzów Miasta Bielsk Podlaski, radnych, kierownictwo urzędu miasta, historyków i miłośników regionalnego dziedzictwa, dyrektorów jednostek organizacyjnych miasta oraz spółek miejskich, a także przyjaciół Bielska Podlaskiego. Podniosła, acz serdeczna atmosfera, sprzyjała zarówno refleksji nad przeszłością, jak i wspólnemu świętowaniu.

W programie uroczystości znalazły się:

• wprowadzenie Dziekana Bielskiego, ks. prof. Tadeusza Syczewskiego;
• prelekcja Zbigniewa Romaniuka, cenionego historyka i regionalisty, który przypomniał tło historyczne aktu nadania praw miejskich oraz znaczenie tego wydarzenia dla dalszego rozwoju Bielska;
• wystąpienie kustosz Ewy Rogalewskiej, która przybliżyła postać Izabeli Branickiej – jednej z najważniejszych osób związanych z historią Bielska – oraz opowiedziała o wystawie „Klejnot Izabeli. Starostwo bielskie w dobrach rodu Branickich herbu Gryf”;
• rozstrzygnięcie Konkursu Wiedzy „530 lat tradycji miejskiej i wkład Izabeli Branickiej w rozwój Bielska”, zorganizowanego przez Muzeum Obojga Narodów oraz wręczenie nagród jego laureatom. Konkurs nie tylko promował lokalną historię, ale także pokazał, że duch miejskiej tożsamości żyje wśród młodszego pokolenia bielszczan;
• jubileuszowy tort, przygotowany przez Społem PSS w Bielsku Podlaskim, który był symbolem wspólnoty i radości płynącej z obchodów tak ważnej rocznicy.

Miasta na Podlasiu

W trakcie prelekcji Zbigniew Romaniuk przypomniał, że pierwszy przywilej rozpoczynający formowanie miasta Bielska według prawa niemieckiego (teutońskiego) nadał Witold, Wielki Książę Litewski 2 stycznia 1430 roku. I było to pięć dni po nadaniu takich praw Drohiczynowi. Przed Bielskiem na Podlasiu podobny przywilej posiadały: Sokołów (1424), Tykocin (1425) i właśnie Drohiczyn.

Przywilej wg prawa miejskiego magdeburskiego „w zupełnej jego obszerności i mocy” został nadany 18 listopada 1495 r. w Grodnie, przez Wielkiego Księcia Litewskiego Aleksandra Jagiellończyka – późniejszego króla Polski. Nadanie to zapoczątkowało miasto w sensie prawnym i organizacyjnym. 20 marca 1496 r. wybrano pierwszego burmistrza i radnych.

Historycznie książę Aleksander Jagiellończyk nadawał prawa magdeburskie następującym miejscowościom: w roku 1492 Kownu, Wilnu i Trokom, w 1493 Brańskowi, w 1495 Bielskowi (Podlaskiemu) i Brześciowi, w 1496 Grodnu, w 1498 Drohiczynowi, w 1499 Mińskowi, w 1501 Mielnikowi i Surażowi, w 1503: Kamienieńcowi i Wysokiemu (Mazowieckiemu), a w 1505 Łosicom.

Galeria burmistrzów i naczelników

Sesję Rady Miasta w ratuszu poprzedziło równie symboliczne wydarzenie – uroczyste odsłonięcie wystawy fotograficznej poświęconej dotychczasowym burmistrzom i naczelnikom miasta, która od teraz zdobi wnętrze urzędu miasta. W uroczystości wzięli udział: obecny burmistrz Piotr Wawulski, byli burmistrzowie Kazimierz Leszczyński (pełniący tę funkcję w latach 1990-94), Andrzej Stepaniuk (1994-2002) i Jarosław Borowski (2013-2024), a także pani Alicja Berezowiec – wdowa po śp. burmistrzu Eugeniuszu Berezowcu (2002-2013). Galeria zdjęć dostępna jest dla mieszkańców przed sekretariatem, każdego dnia w godzinach pracy urzędu. To także ważna lekcja historii i świadectwo kontynuacji samorządowej tradycji w Bielsku.

Po zakończeniu uroczystości w ratuszu, delegacja złożona z obecnych i byłych włodarzy miasta udała się na cmentarz, gdzie burmistrz Piotr Wawulski zapalił znicz na grobie Eugeniusza Berezowca, oddając hołd jednemu ze swoich poprzedników i wszystkim tym, którzy przez lata dbali o dobro Bielska Podlaskiego.

W samo południe rozpoczęła się merytoryczna część XVI sesji Rady Miasta, zorganizowana w Bielskim Domu Kultury im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Radni pochylili się nad aktualnymi sprawami miasta, kontynuując wielowiekową tradycję samorządu.

Siła tkwi w mieszkańcach

Uroczystości były elementem tegorocznych obchodów 530-lecia nadania praw miejskich Bielskowi Podlaskiemu. Jubileusz to także okazja do przypomnienia, że siła miasta tkwi w jego mieszkańcach – w ich zaangażowaniu, pamięci o przeszłości i wspólnym działaniu na rzecz przyszłości. Bielsk Podlaski rozwija się dzięki ludziom, którzy tu mieszkają, pracują, działają społecznie i pielęgnują lokalną tożsamość.

Burmistrz Miasta Bielsk Podlaski Piotr Wawulski serdecznie dziękuje wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości i służącym pomocą przy ich realizacji, w tym m.in. kierownik Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim Magdalenie Angielczyk, prezesowi Społem PSS w Bielsku Podlaskim Januszowi Kobylińskiemu oraz startującym w konkursie wiedzy uczniom i ich nauczycielom. 

Wydarzenie miało miejsce 27.05.2025